Python Cheat Sheet – Basis tot Gevorderd

Python

FORZA NEC❤️💚🖤

Inhoudsopgave

1. Starten en printen

Python is eenvoudig om mee te beginnen. Je hoeft geen puntkomma’s te gebruiken. Inspringen met spaties is belangrijk. 

print("Hallo wereld")
print(42)
print("Ik ben", 25, "jaar oud")

print toont tekst en getallen op het scherm. Met een komma kun je meerdere dingen tegelijk tonen.

2. Variabelen en types

Een variabele maak je met naam = waarde. Python bepaalt zelf het type. 

naam = "Bastiaan"
leeftijd = 25
lengte = 1.82
is_student = True

print(naam)
print(leeftijd)

Veelgebruikte types zijn tekst, getallen en booleans. Je kunt het type bekijken met type(). 

type(leeftijd)
type(naam)

3. Strings

Tekst heet een string. Je kunt tekst makkelijk combineren. 

naam = "Bastiaan"
leeftijd = 25
print(f"Hoi {naam}, je bent {leeftijd} jaar")
tekst = "  nijmegen is mooi  "
print(tekst.strip())
print(tekst.upper())
print(tekst.replace("mooi", "leuk"))

4. Lijsten

Een lijst bevat meerdere waarden. De eerste positie is altijd index 0. 

cijfers = [7, 8, 5.5, 9]
print(cijfers[0])
print(cijfers[-1])

cijfers.append(10)
print(cijfers)
for cijfer in cijfers:
    print(cijfer)

5. Loops

for i in range(1, 6):
    print(i)
teller = 0
while teller < 5:
    print(teller)
    teller += 1

Gebruik for als je weet hoe vaak je herhaalt. Gebruik while als de voorwaarde belangrijk is.

6. If en else

score = 7

if score >= 5.5:
    print("Voldoende")
else:
    print("Onvoldoende")

Python voert maar één blok uit. Inspringen bepaalt wat bij de if hoort.

7. Functies

Een functie is herbruikbare code. Je voorkomt herhaling. 

def groet(naam):
    print("Hoi", naam)

groet("Bastiaan")
def som(a, b):
    return a + b

print(som(5, 7))

8. Bestanden

Met with open werk je veilig met bestanden. 

with open("bestand.txt", "w") as f:
    f.write("Hallo bestand")
with open("bestand.txt", "r") as f:
    print(f.read())

9. Fouten afhandelen

try:
    getal = int(input("Getal: "))
    print(10 / getal)
except ValueError:
    print("Geen geldig getal")
except ZeroDivisionError:
    print("Delen door nul kan niet")

10. Voorbeeld gemiddelde

cijfers = [2, 4, 6, 8]
som = 0

for cijfer in cijfers:
    som += cijfer

gemiddelde = som / len(cijfers)
print(gemiddelde)

11. Avonturenspel

import random

leven = 100

def vecht():
    global leven
    schade = random.randint(5, 20)
    leven -= schade
    print("Schade:", schade)
    print("Leven:", leven)

vecht()

Dit voorbeeld gebruikt functies, variabelen en random. Zo combineer je meerdere onderdelen.

12. Dictionaries

Een dictionary werkt met sleutel en waarde. Elke sleutel is uniek. 

fruit_dictionary = {
    "appel": "apple",
    "peer": "pear",
    "mandarijn": "mandarin",
    "sinaasappel": "orange",
    "druif": "grape",
    "banaan": "banana"
}

print(fruit_dictionary)

Waarden ophalen doe je met de sleutel. 

print(fruit_dictionary["peer"])
print(fruit_dictionary["sinaasappel"])
print(fruit_dictionary.keys())
print(fruit_dictionary.values())
for key, value in fruit_dictionary.items():
    print(key, "->", value)
fruit_dictionary["watermeloen"] = "watermelon"
del fruit_dictionary["druif"]
print(fruit_dictionary)

13. Voorbeeld leeftijd controleren

Dit script vraagt je leeftijd. Daarna bepaalt het programma of je naar binnen mag. 

let leeftijd = parseInt(prompt("Hoe oud ben je?"));

if (leeftijd >= 18) {
    alert("Je mag naar binnen");
} else {
    alert("Sorry, je bent te jong");
}

prompt vraagt tekst aan de gebruiker. parseInt zet die tekst om naar een getal. Met if en else maak je een keuze.

Dit script deelt je in op basis van je leeftijd. ELSE IF = ELIF 

leeftijd = int(input("Hoe oud ben je? "))
 
if leeftijd < 12:
    print("Je bent een kind")
elif 12 <= leeftijd <= 17:
    print("Je bent een tiener")
else:
    print("Je bent volwassen")

14. Bestanden en loops – opdrachten met uitwerking

Opdracht 1. Pad variabele gebruiken

Je maakt één variabele met het pad. Die gebruik je om beide bestanden te openen. 

pad = "C:/Python/Gegevens/Overzichten/"

docenten_input = open(pad + "Docenten.csv", "r")
studenten_input = open(pad + "Studenten.csv", "r")

Het pad staat nu op één plek. Pas je het pad aan, dan werkt alles meteen weer.

Opdracht 2. Gebruiker laten kiezen

Je vraagt of Studenten.csv leeg moet worden. De keuze sla je op in de variabele wissen. 

wissen = input("Moet Studenten.csv leeg gemaakt worden? (j/n): ")

De variabele wissen bevat nu j of n. Die kun je later gebruiken in een if.

Opdracht 3. Bestanden sluiten

Je sluit de bestanden die je eerder hebt geopend. 

docenten_input.close()
studenten_input.close()

Na close kun je het bestand niet meer gebruiken. Dit voorkomt fouten en datalekken.

Opdracht 4. Loop stoppen bij 3

De loop stopt zodra het getal 3 is. Daarna komt een extra melding. 

for getal in range(1, 5):
    if getal == 3:
        print("Bij 3 stopt de loop")
        break
    print("Het getal is nu", getal)

break stopt de loop direct. De code erna wordt niet meer uitgevoerd.

16. Voorbeeld wachtwoord generator

Dit script maakt een sterk wachtwoord. Het gebruikt hoofdletters, kleine letters, cijfers en symbolen. 

import random

capitals = "ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ"
lowercases = "abcdefghijklmnopqrstuvwxyz"
numbers = "0123456789"
symbols = "!@#$%^&*()"

part1 = random.choices(capitals, k=3)
part2 = random.choices(lowercases, k=3)
part3 = random.choices(numbers, k=2)
part4 = random.choices(symbols, k=4)

characters = part1 + part2 + part3 + part4
random.shuffle(characters)

password = "".join(characters)
print(password)

Wat gebeurt hier.

Er worden vaste aantallen tekens gekozen per type. Alles wordt samengevoegd in één lijst. shuffle zorgt voor een willekeurige volgorde. join maakt er één string van.

Voorbeeld output. 

F@9aB2!x#Qm%